İÇİNDEKİLER:

  • GİRİŞ
  • GENÇ İŞSİZLİĞİ
  • İŞGÜCÜ
  • İŞGÜCÜNE KATILMA ORANI
  • İSTİHDAM
  • İŞGÜCÜNE DAHİL OLMAYANLAR
  • İŞSİZLİK VE ETİK
  • İŞSİZLİK VE BİLİŞİM ETİĞİ
  • SONUÇ
  • KAYNAKÇA

 

GİRİŞ

William H. Beveridge; “İşsizlikten doğan iki büyük kötülük/tehlike vardır. İlk olarak işsizlik, işsiz kalan bireyde faydasız, işe yaramayan, arzu edilmeyen insan olduğu hissini yaratır. İkinci olarak işsizlik, insanların hayatlarına korkuyu getirir ki, bu korkudan da nefret doğar” diyerek işsizliğin önemini belki de tek bir cümle ile özetlemiştir” (Öruç, 2019).

TÜİK’e göre referans dönemi içinde istihdam halinde olmayan (kâr karşılığı, yevmiyeli, ücretli ya da ücretsiz olarak hiç bir işte çalışmamış ve böyle bir iş ile bağlantısı da olmayan) kişilerden iş aramak için son 4 hafta içinde iş arama kanallarından en az birini kullanmış ve 15 gün içinde işbaşı yapabilecek durumda olan kurumsal olmayan çalışma çağındaki tüm kişiler işsiz nüfusa dahildirler. (TÜİK, 2019).

İşsizlik, tüm dünyada uygulanmakta olan ekonomik-sosyal politika tedbirlerine rağmen git gide etkisini arttıran, bireysel ve toplumsal pek çok olumsuz gelişmelere sebep olan küresel iktisadi bir sorundur. Ülkelerin sosyo-ekonomik yapıları ve gelişmişlik düzeyleri farklı olması sebebiyle işsizlik, farklı sebeplerle ortaya çıkmaktadır ve farklı sosyo-ekonomik sonuçlar doğurmaktadır (Çalışkan, Dönüm, 2019).

 

GENÇ İŞSİZLİĞİ

Genç İşsizliğin Nedenleri ve Ortaya Çıkardığı Sorunlar (O. Çoban, A. Çoban, 2020)

  • Eğitim ve istihdam arasındaki ilişkinin uzun zamanlı politikalar kullanılarak kurulamaması ve sektörün isteğinin üzerinde eğitimli iş gücünün olmasından kaynaklı genç işsizlik artmaktadır.
  • Eğitimsiz kişiler belirlenmiş olan asgari ücret düzeyinde çalışmayı kabul ederken eğitimli bir kişinin belirlenmiş olan asgari ücretten daha fazla ücret istemesi, aldığı maaşı beğenmemesi ve iş beğenmemesi gibi sebeplerden ötürü işsiz kalması genç işsizliği arttırmaktadır.
  • İş gücü piyasasının verimli çalışamamasından dolayı iş arayanları kolay ve hızlı bir şekilde iş hayatına kazandırılacak desteklerin olmamasından işsizlik artmaktadır.
  • Nüfusun hızlı artışından dolayı genç nüfusun büyümesi ve onlara yeni iş imkanlarının kurulmaması işsizliği arttırarak genç işsizlik ciddi problemlere sebep olabilmektedir.
  • Teknolojinin ilerlemesi üretme sürecinde önemlilik teşkil etmektedir. Bundan dolayı teknolojik araç ve gereçler kullanmasını bilmeyen genç bir kişinin iş bulması da zorlaşmaktadır.

Genç İşsizliğe Yönelik Teorik Açıklamalar

Casson (1979) genç işsizliği açıklamaya yönelik 9 tane teoriden bahsetmiştir. Bu teoriler : (Öruç, 2019)

  • İş arama hipotezi
  • Mevsimsel işsizlik hipotezi
  • Yapısal işsizlik hipotezi
  • Yaşam döngüsü hipotezi
  • Sıra işsizlik hipotezi
  • Faydaya dayalı işsizlik hipotezi
  • Okulu terk edenler hipotezi
  • Seçicilik-bolluk hipotezi
  • Eğilim hipotezi

 

İŞGÜCÜ

Referans dönemi içerisinde ekonomik mal ve hizmetlerin üretimi için emek arzında bulunan çalışma çağındaki nüfusu kapsar. İşgücü, istihdamda olanlar ile işsizlerin toplamı olarak da tanımlanabilir. (TÜİK, 2021)

 

İŞGÜCÜNE KATILMA ORANI

İşgücünün, kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus içindeki oranıdır. (TÜİK, 2021)

 

İSTİHDAM

Aşağıda bulunan işbaşında olanlar ve işbaşında olmayanlar grubunun içerisinde olan kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus, istihdam edilen nüfustur.

İşbaşında olanlar:

Ücretli, maaşlı, yevmiyeli, öz hesabına, işveren ya da ücretsiz aile işçisi olarak referans dönemi içinde en az bir saat bir iktisadi faaliyette bulunan kişilerdir.

İşbaşında olmayanlar:

Bir işte çalıştığı halde, referans haftası içerisinde çeşitli sebeplerle işinin başında olmayan kendi hesabına veya işveren olarak çalışmakta olanlar istihdamda kabul edilirler.

 

İŞGÜCÜNE DAHİL OLMAYANLAR

İşşiz veya istihdamda olmayan 15 ve daha yukarı yaştaki nüfustur.

İş aramayıp çalışmaya hazır olanlar

Çeşitli sebeplerle iş aramayan, ama 2 hafta içerisinde işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirten kişilerdir. İki alt başlıkla ele alınır:

  • İş bulma ümidi olmayanlar
    Daha önce iş aradığı halde bulamayan veya kendisine uygun bir iş bulabileceğine inanmadığı için iş aramayan ancak çalışmaya hazır olduğunu belirten kişilerdir.
  • Diğer
    Mevsimlik çalışma, ev kadını olma, öğrencilik, irad sahibi olma, emeklilik ve çalışamaz halde olma gibi nedenlerle iş aramayıp ancak işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirten kişilerdir.

Mevsimlik Çalışanlar
Mevsimlik çalışması sebebiyle iş aramayan ve işbaşı yapmaya da hazır olmayan kişilerdir.

Ev İşleriyle Meşgul
Kendi evindeki işlerle meşgul olması sebebiyle iş aramayan ve işbaşı yapmaya da hazır olmayan kişilerdir.

Öğrenci
Bir öğrenim kurumunda okuması sebebiyle iş aramayan ve işbaşı yapmaya da hazır olmayan kişilerdir.

Emekli
Bir sosyal güvenlik kurumundan emekli olduğundan dolayı iş aramayan ve işbaşı yapmaya da hazır olmayan kişilerdir.

Çalışamaz Halde
Bedensel özür, hastalık veya yaşlılık sebebiyle iş aramayan ve işbaşı yapmaya da hazır olmayan kişilerdir.

Diğer
Ailevi ve kişisel sebepler ve bunun dışındaki diğer sebepler ile iş aramayan ve işbaşı yapmaya hazır olmayan kişilerdir.

 

İŞSİZLİK VE ETİK

Etik ve etik kültürü ile yolsuzluk arasında bir ilişki bulunmaktadır. Ama, bu ilişki ters yönlü bir ilişki olup, yolsuzluğun arttığı bir ortamda etik kültüründen bahsedilmeyeceği gibi, etik kültürünün yaygın olduğu bir toplumda da, yolsuzluktan bahsedilemez. Yasadışı işlerden etiğe aykırı işlere kadar birçok konu yolsuzluk alanına girmektedir. Özellikle bilimsel ve teknolojik gelişmeler yeni yolsuzlukların oluşmasına kaynaklık etmektedir. Bu bağlamda, yolsuzluğun nedenlerine bakıldığında (Türk kamu yönetimi için geçerli olmak üzere), işsizlik, hayat pahalılığı, gelecek belirsizliği ilk gerekçeler olarak gösterilebilmektedir.  (Bozkurt, 2010)

Yöneticilerin çalıştıkları işletmedeki genel çalışma süreleri ile iş etiğine uygun davranma arasında anlamlı farklılık vardır. Barnett ve Karson (1989) ile Harris (1990) yaptıkları çalışmalarda bir işletmede daha uzun süreli çalışan kıdemli yöneticilerin, işe yeni girmiş ve kariyerinin başında olan yöneticilere kıyasla iş etiğine daha fazla önem verdiklerini tespit etmişlerdir. Bunun nedeni de genel olarak son dönemlerde tüm ülkelerdeki işsizlik oranının arttığı ve işten çıkarılma gibi durumların oluştuğu piyasa şartlarında, işte uzun süre çalışan yöneticiler işletmede kalabilmek için çaba sarfetmektedirler ve ahlaki açıdan da uygun davranmaya çalışmaktadırlar. (Nurmakhamatuly, 2009)

 

İŞSİZLİK VE BİLİŞİM ETİĞİ

Çağımızda internetin olmadığı ev artık yok denecek kadar az. İnsanlar, sabit bir ev interneti olmasa da mobil cihazlarından operatörleri aracılığıyla internete rahatlıkla bağlanabiliyor. İşsizliğin getirdiği sıkıntılı maddi sonuçlar işsiz bireyleri gelir kaynağı olabilecek her türlü ihtimale yönlendirebiliyor. Parasızlığın getirdiği çaresizlik, insanlara normalde kanmayacağı çok basit dolandırıcılık, sahtekarlık vb. numaralara inanmasına yol açabiliyor.

Ünlü dolandırıcılık olaylarına baktığımızda bu tip olaylarda parasını kaptıran insanların bir bölümünü işsiz ve parasız insanların oluşturduğunu görmekteyiz. (Keskin, 2018) bu durumu meşhur Çiftlik Bank dolandırıcılığı üzerinden incelemiş ve acil paraya ihtiyacı olan insanların dolandırılma ihtimalinin yükseldiği sonucuna varmıştır. İşsizliğin, parasızlık sorununa yol açması bu durumla ilişkilendirilebilir.

 

SONUÇ

Eğitim durumu, yaş, cinsiyet, nüfus artışı, göç, istihdam eksikliği, dışa bağımlı ekonomik yapı ve krizler Türkiye’de var olan işsizliğin sebepleri olmaktadır. Türkiye’de eğitimin niteliği gelecekte işsizlik seviyesinin önemli belirleyicisidir. Kadınların işgücüne katılım oranı, gelir düzeyi, kentleşme, göç, sanayileşme ve özellikle de eğitim seviyesinin işsizlik oranı üzerindeki etkilerinin gerçekçi bir şekilde tespit edilmesi oldukça önem arz etmektedir. (Cinel, Yolcu, 2021)

Günümüzde oluşan yüksek oranlı genç işsizlik düzeyi, nüfusun büyük bir kısmını gençlerin oluşturduğu Türkiye’de ciddi sorunlara sebep olmaktadır. Genç bireylerin istihdama katılım oranlarının yetersiz oluşunun altında yatan temel faktörler Türkiye’nin demografik yapısı, uygulanan eğitim ve işgücü politikaları olarak görülmektedir. Kırdan kente göç oranındaki yükselme eğilimi, genç nüfusun oldukça yüksek oluşu ve işgücü piyasalarındaki yetersizlikler de Türkiye’deki genç işsizliği tetiklemekte, işsizlik gençleri daha fazla tehdit etmektedir. (Cinel, Yolcu, 2021)

Bir ekonomi için işsizlik oranının düşük tutulması çok önemlidir. Siyasiler için işsizliği azaltmak en önemli hedef iken, toplumsal düzeyde işsizlik, etik bir mesele olarak kendini göstermektedir. Gelişmekte olan ülkelerde işsizlik sigortası yoluyla işsizleri yeteri derecede finanse etmek mümkün olmadığı için, işsizler toplumsal bir yara olarak ortada durmaktadır. 

 

KAYNAKÇA

Bozkurt. C., (2010). Yolsuzlukla mücadele boyutuyla etik ve etik kültürü. Denetişim Dergisi. 3, 3.

Cinel, E. A., Yolcu, U., (2021). Eğitim yaş ve cinsiyetin işsizlik oranı üzerindeki etkileri: Türkiye örneği. Sosyal Bilimler Dergisi. 20(78), 857.

Çalışkan, Ş., Dönüm, N., (2019). Türkiye’de Genç İşsizliği – Eğitim İlişkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uşak Üniversitesi SBE İktisat Anabilim Dalı, Uşak

Çoban, O., Çoban, A., (2020). Türkiye’de Eğitim-İşsizlik Açmazı: Genç İşsizliği. İnternational online conference economics & social sciencis. 8, 507-508

Nurmakhamatuly, A., (2009). Kazak ve türk yöneticilerin iş etiğine ilişkin tutum ve davranışları. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Ankara

Öruç, E., (2019). Global krizin genç işsizlik üzerindeki etkileri: Ekonomik kalkınma ve iş birliği örgütü ülkelerinin karşılaştırılması                https://www.researchgate.net/profile/Erhan-Oruc/publication/339676643

https://data.tuik.gov.tr/

https://tuikweb.tuik.gov.tr/MicroVeri/Hia_2019/turkce/metaveri/tanim/index.html

 

Öne çıkarılan görsel: https://media-cdn.t24.com.tr/media/library/2021/04/1618318931315-is.jpg adresinden 04.06.2021 tarihinde alınmıştır.

 

bir

Bu makale Search Engine Reports sitesi üzerinden 04.06.2021 tarihinde kontrol edilmiştir.

Makale, benzerlik değeri ile kabul edilmiştir. Results Completed: 100% Plagiarism: %6 Unique: %94

 

Bu eser Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.