T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ
ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ
BİLGİSAYAR VE ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ EĞİTİMİ BÖLÜMÜ
2025-2026 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI BAHAR DÖNEMİ
BİLİŞİM ETİĞİ DERSİ
MAKALE İNCELEME RAPORU
Hazırlayan: Eren Alper 100222003

İçindekiler

  1. MAKALE ADI 
  2. YAZAR(LAR) 
  3. MAKALE KÜNYESİ (APA STANDARDI) 
  4. MAKALE ERİŞİM ADRESİ 
  5. GİRİŞ 
  6. ARAŞTIRMANIN AMACI 
  7. YÖNTEM 
    1. Araştırma Modeli 
    2. Evren ve Örneklem 
    3. Veri Toplama Araçları 
    4. Verilerin Analizi 
  8. BULGULAR ve TARTIŞMA 
  9. BULGULAR 
  10. TARTIŞMA VE SONUÇ 
  11. İNCELEME SONUÇLARI VE ÖNERİLER 

 

1.MAKALE ADI

YAPAY ZEKÂ VE SUÇ: GELECEK AÇISINDAN HUKUKSAL VE ETİK TEHDİTLER

2.YAZAR(LAR)

Buse Nur Tufan

3.MAKALE KÜNYESİ (APA STANDARDI)

Tufan, B. N. (2025). Yapay zekâ ve suç: Gelecek açısından hukuksal ve etik tehditler. Medeniyet Kültürel Araştırmalar Belleteni, 4(7), 1–17.

Anahtar Kelimeler: Yapay Zekâ, Suç, Etik, Hukuki, Gelecek, Toplumsal

4.MAKALE ERİŞİM ADRESİ

5.GİRİŞ

Yapay zekâ teknolojilerinin hızlı gelişimi, birçok alanda önemli kolaylıklar sağlamasının yanında yeni riskleri de beraberinde getirmektedir. Özellikle suç işleme yöntemlerinin değişmesi, veri güvenliği ihlalleri, manipülasyon ve gözetim teknolojileri gibi konular yapay zekâ ile ilişkilendirilen önemli sorunlar arasında yer almaktadır. Yapay zekâ hem suçun işlenmesinde kullanılabilen bir araç haline gelebilmekte hem de suçların tespit edilmesi ve önlenmesi sürecinde önemli katkılar sağlayabilmektedir. Bu nedenle yapay zekâ ve suç arasındaki ilişki günümüzde giderek daha fazla araştırılan bir konu haline gelmiştir.

6.ARAŞTIRMANIN AMACI

Bu çalışmanın temel amacı, yapay zekâ teknolojilerinin suç kavramı ile olan ilişkisini incelemek ve bu teknolojilerin suç işleme süreçleri üzerindeki potansiyel etkilerini ortaya koymaktır. Araştırma kapsamında yapay zekâ sistemlerinin suç işleme amacıyla nasıl kullanılabileceği, bu durumun hukuki sonuçları ve etik boyutları değerlendirilmiştir.

Ayrıca yapay zekâ teknolojilerinin yalnızca suç işleme aracı olarak değil, aynı zamanda suçların önlenmesi ve tespit edilmesinde nasıl bir rol oynayabileceği de ele alınmıştır. Bu doğrultuda çalışma, yapay zekâ teknolojilerinin toplum güvenliği üzerindeki etkilerini incelemeyi ve bu alanda gerekli olabilecek hukuki düzenlemeler ile etik ilkelerin önemini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

7.YÖNTEM

7.1.Araştırma Modeli

Nitel araştırma modeline dayalı bir alan yazın (literatür) taramasıdır. Kavramsal bir derleme çalışması olarak tasarlanmıştır.

7.2.Evren ve Örneklem

Çalışma ampirik (nicel) bir saha araştırması olmadığı için standart bir insan katılımcı evren/örneklemi bulunmamaktadır. Çalışmanın kapsamını; yapay zekâ, siber suçlar, teknoloji etiği ve bilişim hukuku üzerine yazılmış mevcut akademik metinler, raporlar ve güncel teknolojik vakalar oluşturmaktadır.

7.3.Veri Toplama Araçları

Araştırmada veri toplama aracı olarak doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Bu doğrultuda yapay zekâ, suç, etik ve hukuk alanlarında yayımlanmış akademik makaleler, bilimsel çalışmalar ve ilgili literatür incelenmiştir.

7.4.Verilerin Analizi

Toplanan veriler doküman inceleme ve içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Yapay zekâ teknolojilerinin suçla ilişkisi hukuki ve etik boyutlarıyla analiz edilmiştir.

8.BULGULAR ve TARTIŞMA

9.BULGULAR

Araştırma sonucunda, yapay zekâ teknolojilerinin suç alanında hem ciddi riskler hem de önemli fırsatlar barındıran çift yönlü bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir:

  • Fırsatlar (Güvenlik ve Tespit): Gelişmiş veri işleme, büyük veri analizi ve yüz tanıma gibi sistemler sayesinde güvenlik önlemleri artırılabilmekte ve suçluların tespiti kolaylaşmaktadır.
  • Riskler (Yeni Suç Türleri ve Tehditler): Kötü niyetli kullanım senaryolarında; deepfake teknolojileriyle sahte medya üretimi, kişisel verilerin ele geçirilmesi, kimlik hırsızlığı ve algoritmaların bilinçli manipülasyonu gibi toplum güvenliğini sarsan yeni suç tipleri ortaya çıkmaktadır.
  • Genel Etki: Yapay zekâ suç önlemede avantaj sağlasa da, kötüye kullanımı durumunda derin hukuki ve etik sorunlara zemin hazırlamaktadır.

10.TARTIŞMA VE SONUÇ 

Yapay zekâ teknolojilerinin güvenli kullanımı ve suçların engellenmesi için şu adımlar atılmalıdır:

  • Kapsamlı Hukuki Regülasyonlar: Yapay zekânın kötüye kullanımını engelleyecek açık, net ve bağlayıcı yasal kurallar oluşturulmalıdır.
  • Geliştirici Sorumluluğu ve Etik İlkeler: Teknoloji şirketleri ve geliştiriciler, tasarım aşamasından itibaren etik ilkeleri gözeterek sorumluluk bilinciyle hareket etmelidir.
  • Denetim Mekanizmaları: Kişisel verilerin korunması ve veri güvenliğinin sağlanması adına teknik denetim mekanizmaları güçlendirilmelidir.
  • Uluslararası İş Birliği: Dijital suçların sınır aşan yapısı nedeniyle, ülkeler arası ortak yasal düzenlemeler ve küresel iş birliği ağları kurulmalıdır.

11.İNCELEME SONUÇLARI VE ÖNERİLER

İncelediğim bu makale, yapay zekâ teknolojilerinin suç kavramı ile olan ilişkisini hukuksal ve etik boyutlarıyla ele alarak konuya kapsamlı bir bakış açısı sunmaktadır. Çalışma, yapay zekânın yalnızca teknolojik bir gelişme olarak değerlendirilmemesi gerektiğini; aynı zamanda hukuk, etik ve toplumsal güvenlik açısından da önemli sonuçlar doğurabilecek bir alan olduğunu göstermektedir.

Yapay zekâ teknolojilerinin gelişim hızının mevcut hukuki düzenlemelerin çoğu zaman gerisinde kaldığı görülmektedir. Bu durum, yapay zekâ kaynaklı suçların önlenmesi ve kontrol edilmesi açısından yeni hukuki yaklaşımların geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bana göre yapay zekânın sunduğu geniş imkânlar ve hızlı gelişimi dikkate alındığında, bu alanda daha kapsamlı düzenlemelerin yapılması ve teknolojinin gelişimine paralel olarak sürekli güncellenen bir hukuk sisteminin oluşturulması büyük önem taşımaktadır.

Ayrıca yapay zekâ teknolojilerinin suç amacıyla kullanılması durumunda sorumluluğun yalnızca suçu işleyen bireylerle sınırlı kalmaması gerektiğini düşünüyorum. Bu teknolojileri geliştiren, sağlayan veya yaygınlaştıran şirketlerin de belirli sorumluluklarının bulunması gerektiği açıktır. Bu nedenle hukuki düzenlemelerin yalnızca bireysel suçlara değil, teknolojinin üretim ve kullanım süreçlerine de odaklanacak şekilde geliştirilmesi gerektiği kanaatindeyim.

Hazırlayan: Eren Alper 100222003

——————-   
Creative Commons Lisansı
Bu inceleme Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. Makale lisansı hakkında ilgili yazar ya da yayıncıdan bilgi alınız.