İçindekiler:

  • Giriş
  • Yeni İletişim Teknolojileri
  • Yeni İletişim Teknolojileri ve Etik
  • Yeni İletişim Teknolojileri ve Güvenlik
  • Sonuç
  • Kaynakça

Giriş

Teknoloji insan hayatının var olduğu günden bu yana var olup, insan hayatında önemli yer tutmaktadır. Günümüzde iletişimin sağlanmasında teknolojinin rolü büyüktür. Çoğu insan teknoloji olmadan bir iletişim dünyası hayal edemez. Teknolojinin farklı iletişim türlerine dahil olması, bilgi paylaşımını her zamankinden daha kolay hale getirdi. İletişim teknolojisiyle ilişkili çok sayıda araçlar ve yazılımlar geliştirildi. Hızla gelişen dünyamızda bilgi paylaşımın ve ulaşımının kolay olması iletişim özgürlüğünü oluştursa da bazı etik ve güvenlik sorunlarına yol açmaktadır.

Yeni İletişim Teknolojileri

İletişim teknolojisi, bilgi göndermek, almak ve işlemek için kullanılan tüm araçları ifade eder. Günümüzün hızlı ikliminde verimlilik ve kolaylık başarılı iletişim teknolojisinin anahtarıdır. Yeni iletişim teknolojilerinin her geçen gün geliştiğini ve bu teknolojilerin faktörlerinin gün geçtikçe artış gösterdiğini görüyoruz. Bugün “internet, intranet ve extranet, ofis otomasyon sistemleri, fonksiyonel bilişim sistemleri, yönetim bilişim sistemleri, uzman sistemler, karar destek sistemleri ve elektronik veri değişim sistemleri” (Elibol, 2005: 158-159) iletişim teknolojileri arasında değerlendirilmektedir.

Bugün kullanılan anlamıyla yeni iletişim teknolojileri; “İletişim Uyduları, TeletextVideotext (Ekran Gazetesi), Viewdata (Videoyazım), Kablolu Televizyon, İki Yönlü Televizyon, Cam (Fiberoptik) Kablo, Yüksek Tanımlamalı Televizyon, Tele-video, Video Diskler ve Video Disk Okuyucuları ve internet gibi çok geniş alanı içinde barındırmaktadır” (Vural, 2006: 4).

Yeni İletişim Teknolojileri ve Etik

Etik sözcüğü köken olarak eski Yunanca “ethos” sözcüğünden gelip, karakter, huy anlamını verir. Etik, kişiye bağlı, kişiyle ilgili bir durumu ona özgü olan bir yanı ifade eder. Etiği çeşitli meslek kolları arasında, tarafların uyması ve kaçınması gereken davranışların bütünü olark ta tanımlayabiliriz.

Toplumsal hayatın giderek karmaşık bir yapı kazanması ile yeni meslek çeşitleri ortaya çıkıyor. Bu durum ise, eski ve yeni mesleklerde birtakım düzenlemeler yapılmasını ve her meslek için etik ilkelerin oluşturulmasını ve düzenlenmesini gerektiriyor. Her meslek için oluşturulan etik düzenlemeler, yeni iletişim teknolojisinde de yapılmalıdır. Mesleklerin birçoğunda etik ilkelerin uzun vadede belirli aşamalardan geçerek oluşturulmasına rağmen teknoloji alanında etik ilkelerin toplumsal değişime bağlı olarak gelişim sürecinde olduğu söylenebilir. Yeni iletişim teknolojileri bağlamında genel kabul gören etik ilkeler, şu şekilde ifade edilebilmektedir (Türkiye Bilişim Derneği, 2007: 18):

  • Toplumun ve insanlığın daha iyi şartlar altında yaşamasına katkıda bulunmak,
  • Zarar verici davranışlardan kaçınmak,
  • Telif ve patent haklarını da içeren mali ve manevi haklara saygı göstermek,
  • Dürüst ve güvenilir olmak,
  • Sadece izin verildiği sürece bilgileri otomatik işleme tabi tutulmuş kaynaklara erişimin sağlanması,
  • Gizlilik ilkesine saygı gösterilmesi.

Burada da görüldüğü gibi bilişim etiğinin ilkeleri yazılı kurallardan oluşmakta ve evrensel kabul gören kavramlara dayanmaktadır. İletişim etiği Benhabib’e (1999: 87) göre, sorun çözmenin iş birliğine ve birliğe dayalı metotlarını teşvik etmenin yanı sıra çatışmaları çözüme kavuşturmanın şiddete dayalı olmayan stratejilerini öngörmektedir. Yeni iletişim teknolojilerinin herkes tarafından  güvenle kullanılabilmesi için, bu alandaki temel etik normları ve standartları özümsenmelidir.  Günümüzde yeni iletişim teknolojileri aracılığıyla fotoğraflar, video görüntüleri kolayca manipüle edilebilmekte ve bu görüntüler birçok şekilde kurgulanıp aktarılabilmektedir. Bu durum ise çeşitli yanılsamaların ortaya çıkmasına sebep oluyor.  Teknolojinin dijitalleşmesi sonucu ortaya çıkan dijital manipülasyon önemli bir etik sorundur ve özellikle siyaset, miting, savaş ve protesto eylemlerinde kullanılması ciddi sorunlar yaratabilmektedir (Korkmaz, 2014: 28). Bu durumda ortaya çıkan simülasyonlar da gerçeklikten uzaklaşarak ondan kopmaya yol açıyor. Buna göre yeni iletişim teknolojilerin gelişimi ve kullanımı sonucu gerçek ve sahte arasındaki sınır kaybolmakta ve bu toplumsal yaşam içerisinde algının bozulmasına neden olmakta. Yeni iletişim teknolojisinde sahte gerçeklik yaratmak ve bunun kullanılması bu teknolojilere yönelik etik suçlamalara zemin hazırlamaktadır.

Yeni İletişim Teknolojileri ve Güvenlik

Günümüzde bilginin zaman ve mekandan bağımsız olarak sınırsız paylaşımı ve ulaşımı bilgi ve iletişim özgürlüğünü oluştururken diğer taraftan da özel hayatın gizliliği, güvenliği ve mahremiyet kavramlarıyla çatışma yaratmaktadır. Dijital dünyanın temelini oluşturan yeni iletişim teknolojilerinde, yeterli önlem alınmadığı takdirde; gizliliğin, güvenliğin ve mahremiyetin ortadan kalkmasına yol açmaktadır. Küresel ağ üzerinden gönderilen bilgilere üçüncü kişiler tarafından erişilmesi ve bilgileri kendi amaçları doğrultusunda her an değiştirebilmeleri tehlikeli bir yapı sergilemektedir. Yeni iletişim teknolojilerinde her türlü verilerin gözetiminin mümkün olması bu gibi sorunların ortaya çıkmasına sebep oluyor.

“Tıpkı geleneksel sızma yollarında olduğu gibi, modern gözetleme ve dinleme aygıtlarıyla özel yaşam alanına yönelik müdahaleler de özel amaçlarla yapılabildiği gibi resmi amaçlarla da yapılabilmektedir” (Özsunay, 1978: 131). 2010 yılında Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Dış İşleri Bakanlığı’nın 1960’lardan itibaren gerçekleştirdiği gizli yazışmaların, doküman ve görüntülerin WikiLeaks internet sitesinden dünya kamuoyuna sızdırılması ile uluslararası diplomatik bir krize dönüşen olaylar zinciri, dijital güvenliğe yönelik tartışmaları alevlendiren en somut örneklerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır.

Sonuç

Sonuç olarak baktığımızda teknolojik gelişmeler insan hayatını doğrudan etkilemektedir. Teknoloji iyi amaçla kullanılırsa insanlara fayda sağlar, ancak kötü amaçlı nedenlerde kullanılırsa bunun tam tersi olur. Bu nedenle insan hayatını kolaylaştıran teknolojik yenilikler yasal çerçevesi belirlenmiş hukuki, politik ve sosyo–kültürel boyutlu düzenlemeler ile birlikte anılmalıdır.

KAYNAKÇA

ELİBOL, Halil (2005). “Bilişim Teknolojileri Kullanımının İşletmelerin Organizasyon Yapıları Üzerindeki Etkileri”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13, s. 155-162.

Okmeydan, S. B. (2017). Yeni İletişim Teknolojilerini Sorgulamak: Etik, Güvenlik ve Mahremiyetin Kesiştiği Nokta. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi5(1), 347-372.

ÖZSUNAY, Ergun (1978). Gerçek Kişilerin Hukuki Durumu, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları.

TBD (Türkiye Bilişim Derneği), 2007. Bilişim Teknolojilerinin Kullanılmasının Hukuksal Boyutu 2. Çalışma Grubu Raporu, Kamu Bilişim Platformu IX, Ankara.

TORUN, E. D. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Kullanımında Etik Olmayan Davranışların Modellenmesi.  Erciyes İletişim Dergisi3(3).

VURAL, Z. Beril Akıncı (2006). Bilgi İletişim Teknolojilerine Genel Bir Bakış, (Editör), Z. Beril Akıncı Vural. Dijital Platform ve İletişim, Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayın No: 42, İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi, s. 1-25.

https://www.academia.edu/45438394/Yeni_%C4%B0leti%C5%9Fim_Teknolojileri_ve_G%C3%BCvenlik_Politikalar%C4%B1

Bu makale searchenginereports sitesi üzerinden 05.06.2021 tarihinde kontrol edilmiştir.
Makale, benzerlik değeri ile kabul edilmiştir. Results Completed: 100% Plagiarism: %22 Unique: %78

Creative Commons Lisansı
Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.