MARMARA ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ
BİLGİSAYAR VE ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ BÖLÜMÜ
2025-2026 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI BAHAR DÖNEMİ
BİLİŞİM ETİĞİ ve GÜVENLİK DERSİ
“Makale İnceleme Raporu”
Hazırlayan: Fatma Zehra Öztürk 100224821
MAKALE KÜNYESİ (APA STANDARDI)
EVREN ÖRNEKLEM / ÇALIŞMA GRUBU (VERİ KAYNAKLARI)
VERİ TOPLAMA ARACI / VERİLER ve TOPLANMASI / UYGULAMA SÜRECİ
İNCELEME SONUÇLARI VE ÖNERİLER
MAKALE ADI
Yeni Medya ve Sosyal Medya: Etik Sorunlar ve Çözüm Yaklaşımları
YAZAR(LAR)
Boray Soydan
MAKALE KÜNYESİ (APA STANDARDI)
Soydan, B. (2023). Yeni medya ve sosyal medya: Etik sorunlar ve çözüm yaklaşımları. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 7(3), 198-215.
MAKALE ERİŞİM ADRESİ
Makale Yeni Medya Elektronik Dergisi’nin resmi web sitesinde yayımlanmıştır.
GİRİŞ
Makalenin giriş bölümünde yeni medya kavramı ve sosyal medyanın günümüz iletişim yapısındaki önemi ele alınmaktadır. İnternet teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte iletişim araçlarının büyük bir dönüşüm geçirdiği ve geleneksel medyanın yanında yeni medya platformlarının ortaya çıktığı belirtilmektedir. Özellikle sosyal medya platformlarının kullanıcıların hem içerik üreticisi hem de içerik tüketicisi olmasını sağladığı ifade edilmektedir.
Bu durum bilgiye erişimi kolaylaştırırken aynı zamanda bazı etik sorunları da beraberinde getirmektedir. Sosyal medya üzerinden yayılan bilgilerin doğruluğunun kontrol edilmemesi, kullanıcıların kişisel verilerinin korunması, telif haklarının ihlali ve yanlış bilgilerin hızla yayılması bu sorunların başında gelmektedir. Makalenin giriş bölümünde bu konuların günümüzde medya etiği açısından önemli tartışma alanları olduğu vurgulanmaktadır.
ARAŞTIRMANIN AMACI
Araştırmanın temel amacı yeni medya ve sosyal medya ortamlarında ortaya çıkan etik sorunları incelemek ve bu sorunların medya alanında nasıl etkiler yarattığını ortaya koymaktır. Çalışmada özellikle sosyal medya platformlarında üretilen içeriklerin gazetecilik faaliyetlerinde kullanılmasının etik açıdan doğurduğu sonuçlar değerlendirilmektedir.
Bunun yanında sosyal medyanın bilgi üretimi ve yayılması üzerindeki etkileri incelenmekte ve bu süreçte ortaya çıkan etik ihlallerin nasıl azaltılabileceği üzerinde durulmaktadır. Araştırma, yeni medya ortamlarında etik farkındalığın artırılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
YÖNTEM
ARAŞTIRMA MODELİ
Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında yeni medya ve sosyal medya ile ilgili akademik çalışmalar incelenmiş ve literatür taraması yapılmıştır. Araştırmacı mevcut çalışmalar üzerinden etik sorunları belirleyerek değerlendirme yapmıştır.
EVREN ÖRNEKLEM / ÇALIŞMA GRUBU (VERİ KAYNAKLARI)
Araştırmanın veri kaynaklarını yeni medya, sosyal medya ve medya etiği alanında yapılmış akademik makaleler, kitaplar ve araştırmalar oluşturmaktadır. Bu çalışmalar incelenerek sosyal medya kullanımının etik boyutları değerlendirilmiştir.
VERİ TOPLAMA ARACI / VERİLER ve TOPLANMASI / UYGULAMA SÜRECİ
Veriler literatür taraması yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmacı yeni medya ile ilgili akademik kaynakları inceleyerek sosyal medya kullanımının ortaya çıkardığı etik sorunları belirlemiştir. Bu süreçte özellikle sosyal medyada yayılan içeriklerin gazetecilik faaliyetlerinde kullanılması ve bu içeriklerin doğruluğu gibi konular üzerinde durulmuştur.
VERİLERİN ANALİZİ
Toplanan veriler betimsel analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Yeni medya ortamlarında karşılaşılan etik sorunlar belirli başlıklar altında sınıflandırılmış ve bu sorunların medya ve toplum üzerindeki etkileri açıklanmıştır.
BULGULAR ve TARTIŞMA
BULGULAR
Araştırma sonucunda sosyal medya ve yeni medya ortamlarında birçok etik sorunun ortaya çıktığı görülmektedir. Bunların başında yanlış ve doğrulanmamış bilgilerin hızla yayılması gelmektedir. Sosyal medya kullanıcılarının içerik üretmesi ve bu içeriklerin kontrol edilmeden paylaşılması, yanlış bilgilerin geniş kitlelere ulaşmasına neden olmaktadır.
Bunun yanında telif hakkı ihlalleri de önemli bir sorun olarak ortaya çıkmaktadır. Sosyal medya kullanıcıları başkalarına ait içerikleri kaynak göstermeden paylaşabilmekte ve bu durum içerik sahiplerinin haklarının ihlal edilmesine yol açabilmektedir. Ayrıca kişisel verilerin korunması ve kullanıcıların mahremiyetinin ihlal edilmesi de yeni medya ortamlarında sık karşılaşılan etik sorunlar arasında yer almaktadır.
Bir diğer önemli bulgu ise sosyal medya içeriklerinin gazetecilik faaliyetlerinde kullanılmasıyla ilgili etik tartışmalardır. Gazeteciler bazen sosyal medya üzerinden elde edilen bilgileri doğrulama sürecinden geçirmeden haber olarak kullanabilmektedir. Bu durum yanlış bilgi yayılmasına ve medya güvenilirliğinin zarar görmesine neden olabilmektedir.
TARTIŞMA VE SONUÇ
Makalenin tartışma bölümünde yeni medya ortamlarının sunduğu özgürlüklerin aynı zamanda bazı riskleri de beraberinde getirdiği belirtilmektedir. Sosyal medya sayesinde herkes içerik üretebilmekte ve bu içerikler kısa sürede çok geniş kitlelere ulaşabilmektedir. Ancak bu durum bilgi doğruluğu ve etik sorumluluk açısından bazı sorunlara yol açmaktadır.
Araştırma sonuçlarına göre yeni medya ortamlarında etik kuralların daha fazla önem kazanması gerekmektedir. Gazetecilerin ve içerik üreticilerinin bilgi doğrulama süreçlerine dikkat etmesi, telif haklarına saygı göstermesi ve kullanıcıların mahremiyetini koruması gerekmektedir.
SONUÇ VE ÖNERİLER
Araştırma sonucunda yeni medya ve sosyal medya ortamlarında ortaya çıkan etik sorunların azaltılması için bazı öneriler sunulmuştur. Öncelikle medya okuryazarlığının artırılması gerektiği vurgulanmaktadır. Kullanıcıların sosyal medyada karşılaştıkları bilgileri sorgulaması ve doğruluğunu araştırması önemlidir.
Bunun yanında medya kuruluşlarının etik kurallara daha fazla dikkat etmesi ve sosyal medya kaynaklı haberleri yayımlamadan önce doğrulama süreçlerinden geçirmesi gerekmektedir. Ayrıca sosyal medya platformlarının içerik denetimini güçlendirmesi ve yanlış bilgi yayılmasını önleyecek mekanizmalar geliştirmesi önerilmektedir.
İNCELEME SONUÇLARI VE ÖNERİLER
İncelenen makale yeni medya ve sosyal medya ortamlarında ortaya çıkan etik sorunları kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Çalışma özellikle gazetecilik faaliyetleri ile sosyal medya arasındaki ilişkiyi etik açıdan değerlendirmesi bakımından önemli bir katkı sağlamaktadır.
Makale yeni medya ortamlarında etik farkındalığın artırılması gerektiğini vurgulamakta ve medya okuryazarlığının önemine dikkat çekmektedir. Bununla birlikte gelecekte yapılacak araştırmalarda sosyal medya kullanıcılarının davranışlarını inceleyen daha kapsamlı saha çalışmalarının yapılması faydalı olacaktır.
Hazırlayan: Fatma Zehra Öztürk 100224821
——————-

Bu inceleme Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. Makale lisansı hakkında ilgili yazar ya da yayıncıdan bilgi alınız.

Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi’nden 1991 yılında mezun olduktan sonra Uşak Endüstri Meslek Lisesi’nde Teknik öğretmen olarak göreve başladı. 1993 Yılında Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Eğitim Bölümünde araştırma görevlisi olarak akademik çalışmalara başladı. 1998 yılında M.Ü. Teknoloji Eğitimi Yüksek Lisansı, 1999 yılında İ.Ü. İşletme Davranış Bilimleri Yüksek lisans tezlerini vererek başarıyla mezun oldu. 2001 yılından itibaren Marmara Üniversitesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri bölümünde öğretim görevlisi olarak çalışmaya devam etmektedir. Yürüttüğü dersler arasında temel bilgisayar eğitimi, bilgisayar donanımı, bilgisayar ağları ve haberleşme, işletim sistemleri, web tabanlı programlama, açık kaynak kodlu yazılımlar, uzaktan eğitim, içerik geliştirme, eğitim yönetim sistemleri dersleri yer almaktadır. 2011-2016 yılları arası Atatürk Eğitim Fakültesi ve birimleri internet sayfaları, 2013-2015 yılları arasında Marmara üniversitesi internet sayfaları ve akademik idari birimler web sayfaları koordinatörü olarak görev yapmıştır. Çok sayıda seminer ve konferansta bildiri sunmuş, konuşmacı olarak katkı sağlamış, düzenleme ve yürütme kurullarında görevler almıştır. Akademik dergi, kongre, sempozyum, kurumsal ve kişisel web sayfaları hazırlayarak yayınlamıştır. ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi Baş Denetçi Sertifikası sahibidir.


